Posts

Showing posts from November, 2017

सेन्टर खेल

Image
सेन्टर खेल आ आफनो ओखर ५ वा ६ वटा  को दरले जम्मा गरेर गोलो घेरा बनायर निश्चित ठाउबाट हान्ने खेल हो सेन्टर । गोलो घेराको ओखरलाई नछोई एक   एक लाई हानेर खेलिञ्छ । यदी कसैले गोलो घेरा भित्रको हानेमा सबै ओखर लान पाउछ । गोलो घेरा छोयमा फाइन एक ओटा ओखर तिर्नु पर्छ र खेल फेरी खेल्नु पर्छ ।

रानीवनमा दाउरा खुल्यो

Image
हिमाली जिल्ला रुकुम पुर्वको विशेषता बेग्लै पहिचान बोकेको छ । विविधतामा एकता भएर जिउने कला संस्कृतीको खानी प्रथा जनन्या कानुनी परिधिमा गोलबन्द हुँदै पुर्खाको असत्तित्व बचाउँदै सरकारी नितीनियम भन्दा सदिऔँ देखि आफनै विधीविधानको कानुनी परिधिमा रहेर कामगर्दछन् । गाउँको सरसफाई देखि वनको सुरक्षा र वनभित्रको काठ दाउरा घाँसपात उपभोग गर्दा प्रथा कानुन लागु हुन्छ । जो कोहिले पनि एक्लै उपभोग गर्न पाउँदैन यदि कोहि कसैले अत्तेरि गरेर पउभोग गरेमा दन्ढ जरिवाना गरिन्छ । पुथा उत्तरगंगा १० मा पर्ने साविकको तकसेराको तकगाँउले बिगत १५ वर्ष देखि रानीवनको रुपमा वस्तुभाउ छिर्न नदिएर रुख विरुवा जोगाएर राखेको छन् ।  तकालेहरुले दाउराको लागी वर्षमा ४ दिन सम्म सुकेको दाउरा ल्याउन पाउने नियम बनाएका छन् । ४ दिन भित्र जस्ले जति दाउरा ल्याए पनि हुन्छ तर पाचौँ दिन देखि सिन्का पनि ल्याउन पाइँदैन् । यसपाली ४ दिन सम्म दाउरा ल्याएर आज देखि बन्द भयो । गाउँका अस्क्त वृद्धवृद्धा र बालबालिका बाहेक सबै गाउँलेहरु रानीवन भित्र छिरेर दाउरा लिए । जवान युवयुवतीहरु एकजनाले दिन भरिमा ४,५ भारी दाउरा सम्म बोकेका छन् । रानीवन छिर्न बि...

‘घुमाउने घर’को तिजर सार्वजनिक

Image
काठमाडौ निर्देशक तिल थापा मगर निर्देशित तेस्रो चलचित्र ‘घुमाउने घर’को तिजर सार्वजनिक भएको छ । बास्तबिक कथा बस्तुलाई केन्द्र बिन्दु मानेर लव जनरामा निर्माण भएको ‘घुमाउने घर’ चलचित्रको अफिसियल टिजर मंगलबार युतुबमा सार्वजनिक भएको हो । नवलपरासीबाट काठमाडौं आएर ८ बर्ष यता लामो समय देखि चलचित्र जगतमा निरन्तर काम गर्दै आएका थापाले यो भन्दा पहिले नै मगर कथा बस्तुमा आधारित फिचर फिल्म ‘रित’ र ‘सार’ निर्माण गरिसक्नुभएको छ । ‘घुमाउने घर’ चलचित्रसम्म आउदा निकै कुराहरु थाहा भयो, त्यसैले अन्य चलचित्रहरु भन्दा फरक काम गरेको छु ।दर्शकले चलचित्र हेर्दा मगर पन बोकेर फर्किने छन्।’ उहाँले भने, ‘यो चलचित्रमा पुरानो पुस्ता र नयाँ पुस्ताको कथालाई समेटिएको छु ।’ उहाँले थपे, ‘नेपाली चलचित्र र मुलधार चलचित्र भन्ने शब्द नेपाली चलचित्र बजारमा निकै सुनिरहेको भेला दुवै धारलाई मिलाएको छु ।’ अर्का सह(निर्देशक युकी आले मगरले भने, ‘पुरानो पुस्ताको कथा र नयाँ पुस्ताको कथालाई एउतै मालामा उन्नको लागि मुख्य कलाकारको भूमिका ‘लोम्बा’ चलचित्रका निर्देशक अनिल बुढा मगरले निभाएका छन् ।’ उहाँले भने, ‘शुटिङमा हामीले निकै आरोह र अवर...

झाँक्री डाक्तर लाहुरे बा

Image
तकसेरा लगायत रुकुम रोल्पाका खामभाषी समुदाय घरेलुउपचारको लागी जडिबुदिमा विश्वास गर्ने समाज हो । अझै सम्म पनि शुरुमा झाँक्री कहाँ गएर नभएपछि मात्र डाक्तरकोमा जाने गर्छन् । यहि समाजमा रोगलाई डाक्तर डोगलाई जारफुक र जराबुती द्धारा उपचार गर्नु पर्छ भनेर चेतनाको शुरुवात गरे सुनबहादुर बुदामगरले ।१३ वर्षको उमेरमा झाँक्री भए कलिलो उमेरमा मलाई केहि थाहा थिएन रात दिन बिरामी भएर काँप्दा गुरु ल्याएर जाँच (खाम बात चल्ने) म मा मरेको झाँक्रीको आत्मा साँचै चदेछ काँप्ने आगोसँग खेल्ने बिगतको कुरा बोलेछु त्यस पछि गुरले मलाई नया झाँक्री बनाउने निदो भएछ । रातदिन घरको मान्छे मेरो कुरुवा बसथ्यो खान नरुच्ने हिड्न नसकिने राती सपनामा अनौठो चिजहरु देखिने कहिले डर लाग्थ्यो कहिले रमाईलो लाग्थ्यो । बल्ल मंसिरे पुर्णिमाको दिन विधिपुर्वक भेडाको बलिदिएर नया झाँक्री बनाए पछि मात्र शान्ती पाएँ ।पुथा उत्तरगंगा गाउँपालीका १० न.वडामा बि.स.२००० सालमा जन्मनु भएका सुनबहादुर बुदा मगर (सर्वजित) ले बिगतको कुरा सुनाउनु भयो ।       तकसेराको पहिलो डाक्टर काम गर्ने सर्बजित बुढामगर र अहिलेको एमदि पास डाक्टर अनिल बुढामगर ।...

रुकुमका पहिलो महिला गितारिस्त

Image
  पुर्वी रुकुमको पुथा उत्तरगंगा गाउँपालीका वडा नं १० साविकको तकसेरा ३ मा आज भन्दा १७ वर्ष पहिले बुवा गोपाल बुदामगर र आमा देउरुपी बुदामगरको कोख बाट जन्मेका राहेल बुदामगर अहिले कक्षा ११ मा अध्यनरत छिन् । २ वर्षको उमेरमा आमासंग काठमाडौँ यात्रारत राहेललेकोतेश्वरमा रहेको हेभरन बोर्डिङ स्कुलमा केजी सम्म पढेर रिर्भस बोर्डिङस्कुलमा २ कक्षा सम्मको पढाइ सिद्धाएर आर्दश सौला स्कुल नख्खुमा अहिले सम्म अध्यान यात्रा निरन्तरतामाछिन् ।२०५६ साल मंसिरमा इलाका प्रहरी कार्यलय तकसेरा बात आएको प्रहरीले अलिकती काम छ भनी गिरफतार गरेर चौकीको आग्नमै गोली हानेर मारेका थिए राहेलकाबुवालाई । उक्त घटनामा दुई जेठान ज्वाई मारिनु भएको थियो राहेलको बुवा र मामा सुक बहादुर बुदा मगर । गर्वमै टुहुरी भनेकीपदाईमा अब्बलराहेलले कक्षा १० मा ६८ प्रतिशत अंक ल्याएर पास गरिन । सानै देखी चन्चले स्वभाबको राहेलले कक्षा ५ मै छात्रवासको काका,काकी र साथीहरुको साथ सहयोगले सारङ्गी रेतेर बाद्य बादन छोएका राहेलको समुहलाई छात्रवासले हाउस अफ होप ब्याण्डमा गोलबन्द बनायो ।  छात्रवासका काका, काकी संगितका गुरु भएर पनि हामीले यो अबसर पाएर यह...