भरान बोक्ने झारा
मैत्या घर्ती मगर रुकुम, रोल्पाको खामभाषी बस्तिमा हरेक काम गर्दा सामुहिक रुपमा गर्ने गर्छन् । ब्यात्तिगत काम देखि लिएर सामाजिक काम सबै मिलेर गर्छन् । घर बनाउनलाई आबस्यक हुने काठ र डुङ्गाको झोरझाम गरेर झाराको लागी आफनो वडामा उठाउनी (२ दार्नी रक्सी १ हजार दाम) बोकेर बहिदारको घरमा पुग्छ तकसेराको कौडे घर्ती मगर । बहिदारले कतवाललाई वडाका सबैलाई उठाउनी खान र झाराको निर्णय गर्न बहिदारकोमा जम्मा हुन् निर्देशन गर्छ् । वडाका सबै बहिदारकोमा जम्मा भएर सबैलाई उपयूत्त हुने समय तथा शुभ दिन हेरि झाराको दिन तोकियो बुधबार चैत्र ९ गते । झाराको दिन बिहानको भालेको पहिलो डाकोसँगै दमाईले खुतु (सबैलाई संकेत दिन दमाह) बजाउँछ झरालुले आ आफनो चुलोमा पाकेको खाना खाएर झिसमिसेमै हिँदछन् । आधी बातोमा पुगेपछि सबै जना आए की आएन्न जाँचबुज हुन्छ । भरान भएको ठाँउमा पुगेर आ आफनो झोलामा भएको अरनी खाएर आफुले सकने सम्मको बोक्छन् अझ यूवायूवतीमा त कसले ठुलो भरान बोक्न सक्छ भनेर प्रतिस्पर्दा नै हुनेगर्छ । भरान बोकेर फर्किने बेला बिच बातोमा घरभेतीले प्रछाउ (खाजा) पु¥याई दिन्छ । अरनी खानु अगाबै साली भेना बिच कक्रचौली (तानातान...
