Putha Khabar

पश्चिम तराई र पहाडका १२ जिल्ला समेटेर बनेको यस प्रदेशको चिह्नमा रुकुमको सिस्ने हिमालदेखि बुद्धजन्मस्थल लुम्बिनीलाई समेटिने भएको छ । प्रदेशसभा सञ्चालन नियमावली मस्यौदा समितिको मंगलबारको बैठकले चिह्न टुंगो लगाएको हो । धानको बालाले घेरेको गोलाकारभित्र सबैभन्दा माथि राष्ट्रिय झण्डा रहने छ । त्यसभन्दा मुनि सिस्ने हिमाल र त्यसको काखमा लुम्बिनीको बलेको दिप रहने छ । त्यसको तल महिला र पुरुषले हात मिलाएको संकेत राखिने छ । मस्यौदा समिति सदस्य भूमिश्वर ढकालले रुकुमदेखि रुपन्देहीसम्मको भूगोल, किसानको पहिचान र महिला पुरुषको सहअस्तित्व झल्कने चिह्न बनाउने निर्णय गरेको बताए । ‘संघीयतामा अधिकार र पहिचान सबैभन्दा ठूलो रहेछ,’ उनले भने, ‘भूगोल, पेशा, पहिचान र लैंगिकताको समिश्रण गरेर चिह्न बनाउनलागेका छौँ ।’ रुकुमको सिस्ने हिमाल प्रदेशको सम्भवत ठूलो र चर्चित हिमालहो । शान्तिको प्रतीक लुम्बिनीले अन्तर्राष्ट्रिय पहिचान पाएको छ । धानको बालाले नवलपरासीदेखि बर्दियासम्मको धान उत्पादनमानमुना तराईलाई समेट्ने समितिको ठहर छ । चिह्नको अन्तिम टुंगोभने चित्रकारले गराउने छन् । कलामा रुचि राख्नेलाई प्रदेश चिह्न बनाउन आहा...

कर्मसहि घर्ती मगर १५ फाल्गुन ,२०७४ तकसेराले एउटा उदाहरणीय काम गरेको छ । सानो बजेटले पनि आँट गरियो भने ठूलै काम बन्दो रहेछ । झट्ट हेर्दा ठूलै सरकारी बजेटले यो भवन परेको होला भन्ने भान पर्छ । तर यो महिला भवन हो । जुन कुल चाैध लाख रुपियाँले मात्र बनेको हो । बाँकी सबै गाउँलेले श्रमदानबाट यो भवन बनेको कुरा पुथा उत्तरगंगा गाउँपालिका वडा नं १० का अध्यक्ष ज्योतिमान गुरुङले बताए ।   साबिक गाबिस हुँदा २०७२ सालमा रु.  ३,००,००० बजेट छुट्याएको थियो । त्यो साल पिल्डर मात्र उठाइएको हो । २०७३ सालमा साबिक गाबिसबाट रु ५००००० बजेट छु्ट्याईयो । जसले भवन निर्माणको काम भयो । यसपाली वडापालिका मार्फत रु ६००००० छु्याइएको र जसले ढलान देखि फिनिसिङ्गको काम भैरहेको कुरा अध्यक्ष गुरुङले बताए । बाहिरबाट झट्ट हेर्दा सानो जस्तो भवन बास्तवमा बजेट अनुसार निकै ठूलो र सह्रानीय काम भएको छ । सभाहलमा थुप्रै जना अटाउने ठाउँ छ । स्मरणरहोस् दुर्गुम क्षेत्रमा यति थोरै रकमले यस्तो भरपर्दो पक्की भवन निर्माण हुनु कल्पनाको कुरा हुन आउँछ । पुथा उत्तरगंगाको अन्य वडाहरुको लागि यो एउटा उदाहरणीय काम हुन सक्छ ।

 पुर्बी रुकुमको भूमे गाउँपालिका जुम्लाबांगको चेली सुजाता बुदा मगरले  साङितिक बजारमा यति बेला नया गित मयुर बजारमा लियर आयका छन। राम्जी खांड र सुजता बुदा मगरको  आवाज रहेको यस गितमा सब्द लय सुजन लम्सालको रहेको छ । एल्बमलाइ त्रिसना म्युजिक ले बजार ब्यबस्थापन गर्दै छ ।

कर्मसही घर्ति मगर  प्रभाव भन्ने कुरा , उत्प्रेरित पार्ने कुरा बडो सम्झन लायक हुँदा रहेछन् । बालापनमा होस् या युवापनमा होस् या यो प्राैढापनमा होस् , प्रभावित हुँदाको क्षणलाई बिर्सिन नसकिँदो रहेछ । प्रभावमा पर्नको लागि कुनै ठूलै पुस्तक हुनु पर्छ भन्ने नहुँदो रहेछ । सानासाना टुक्राटाक्री उक्तिहरु पनि काफि हुँदा रहेछन् । कसैले मलाई कहिँ कतै सोधनी गर्छन् । कुन कुराले प्रेरित गरेर लेख्छाै ? कसरी यति राम्रा सृजना फुर्छन् ? आदि । मलाई लाग्छ , फुर्नलाई कुनै समय बार पर्खिनु पर्दैन । सृजना फुर्नलाई धेरै अध्ययन गर्नु पर्दैन । फुर्नु भनेको मन मस्तिष्कमा जुन कुराले प्रभाव पार्छ ; यसैबाट नै नयाँ बिम्ब , नयाँ प्लट प्रवाहित हुन्छ र त्यसलाई मूर्त रूप दिन सकेको खण्डमा नै नयाँ सृजना सिर्जित हुन्छ । यो मेरो निजत्व अनुभव हो । लेख्नु सजिलो कुरा हैन । लेख्नु अप्ठेरो कुरा पनि हैन । तर जबर्जस्ती लेख्नु अनावश्यक रूपमा पहरामा कुहिना ठोकाउनु जस्तै लाग्छ । जसले कुनै परिणामको मापन सम्प्रेषण गर्दैन । जतिखेर म कक्षा पाँच उतिर्ण गरेँ । त्यतिबेला मैकोट गाउँमा त्यो भन्दा माथिल्लो कक्षा थिएन । म रुकुमकोट भर्ना भएँ । क...

शैक्षणिक विकासको मेरुदण्ड'क्रियाकलाप र सहजिकरण' भन्ने मूल नाराका साथ श्री देउराली मावि हुकाम द्वारा मिति २०७४फागुन ११गतेका दिन वनभोज कार्यक्रमको आयोजना गरेको छ। हुकामको पाबाँ भन्ने ठाउँमा निकै तामजामका साथ सम्पन्न गरिएको वनभोज कार्यक्रमको उत्घाटन कार्यक्रमा बोल्दै प्रअ तुलाराम खड्काले शिक्षाको गुणस्तर विकासको लागि बिध्यालयीय शिक्षाले मात्रै र किताबी ज्ञानले मात्रै सम्भव नहुने भएकोले हामिले क्रियाकलाप र सहजिकरणलाई विशेष जोड दिएको जानकारी दिए।साथै विध्यालयको वनभोज कार्यक्रमले पाठ्यक्रम र पाठ्यपुस्टकको कडा दबावमा रहंदै आएका विध्यर्थिका दिमागमा देर थोर विश्रामको महुसुस पाउने र शैक्षिक कार्यक्रम भएकोले केही ज्ञान पनि प्राप्त हुने जान्कारी दिए।     कार्यक्रमा वडाध्यक्ष र बि०ब्य० स०अध्यक्षको पनि सहभागिता रहेको थियो । कार्यक्रममा विध्यार्थिहरुले बिबिध साहात्यिक र मनोरन्जनात्मक प्रस्तुतिहरु पस्केका थिए ।

वाई सी एल नेपाल (रुकुम पुर्व) ले सहिद सप्ताह को अवसर पारेर खेलकुद आयोजना गर्दैछ । यही मिति २०७४ फाल्गुन २१ गते  सहिद परिवार सम्मान तथा बृहत् पुरुष भलिवल प्रतियोगिता को आयोजना गरेको छ ।  प्रतियोगिता २१ देखी सुरु भई २५ गते सम्पन्न हुने छ जस्मा रुकुम पुर्वका सबै ३१ वटै वडा वाट ३१ वटा तिमका खिलाड़ी हरुको सहभागिता हुने छ । पुरुष्कार रासी क्रमस  प्रथम = कप,मेडल,प्रमाण पत्र सहित१०००००(एकलाख) दोस्रो =ट्रफी,मेडल,प्रमाण पत्र   “ ५००००(पचास हज़ार) तेस्रो = ट्रफी,मेडल,प्रमाण पत्र। “ २५०००(पचिस हज़ार) उत्कृष्ट पुरस्कार तर्फ (वेस्ट प्लेयर,वेस्ट स्पाइकर,वेस्ट सरभर,वेस्ट लिव्रो,वेस्ट बल्कर) यसै प्रतियोगिता वाट विकट गाउहरुमा रहेका नया प्रतिभावान उत्कृष्ट खिलाड़ी छनौत गरी प्रसिक्षण दिईने छ त्यस पछि जिल्ला स्तरीया तिम निर्माण गरीने कुरा रुकुम पूर्वको ईन्चार्ज सुनिल रोका मगरले जानकारी दिनु भयो । यस लगतै महिला भलिवल च्यामप्यानसिपको पनि आयोजना गरीने कुरा पनि बताउनु भयो । यसको साथसाथै खेल्कुद मा मात्रै नभएर विभिन्न युवा लक्षित कार्यक्रम हरु विभिन्न सिपमुलक तालीम रोजगारी तथा उद्धमसिलता...

कर्मसहि घर्ती मगर ८ फाल्गुन , रुकुम पूर्व हिजो फाल्गुन ७ गते प्रजातन्त्र दिवसको अवसरमा KarmaFlights foundation Nepal , Kaski को पहल र Education For Life , NORWAY को सहकार्यमा 'एक विद्यालय एक पुस्कालय ' अन्तरगत पुथा उत्तरगंगा गाउँपालिका वडा नं. १ पुथा हिमालय मा. बि. मैकोटलाई  , १,५४,००० ( एक लाख चाैवन्न हजार ) बराबरको आधारभूत  पुस्तक हस्तान्तरण गर्‍यो । पुथा हिमालय मा. बि. मैकोटको प्राङ्गणमा भव्य तरीकाले भएको उक्त कार्यक्रम शिक्षक गंगाराम दाहालको उद्घोषण तथा प्र.अ. हस्तीमान पुनको सभापतित्वमा सम्पन्न भएको थियो । जसमा स्वागत मन्तव्य शिक्षक छविलाल दाहालले गरेका थिए । विशेष अतिथि Education For Life , NORWAY का कार्यक्रम सञ्चालक मीना कार्की ले ' आफु अहिलेसम्मको सबै भन्दा विकट क्षेत्रमा आएर यो कार्य गर्न पाउँदा हिँडाईमा अलि दु:ख भए पनि यहाँको प्राकृतिक साैन्दर्यले अत्यन्त प्रभावित र खुशी भएको र आगामी दिनमा फेरि आउने माैका जुराउने' कुरा बताईन् । उनले भनिन् - 'यी पुस्तक हाम्रा शिक्षक विद्यार्थीले पढेर ज्ञानार्जन गरेमा आफु र आफ्नो सँस्थाले खुशीको श्वास फेर्ने छ । साथै यी पुस्...

कर्मसहि घर्ती मगर ९ फाल्गुन , रुकुम पूर्व पुथा उत्तरगंगा वडा नं. १३ मा विकास निर्माणकार्य शुरु भएको छ । बिर्गुमदेखि बयाली डाँडासम्मको बिग्रे भत्केको गोरेटो बाटो १,५०,००० को बजेटमा मर्मत सम्भार सम्पन्न भएको छ । वर्षा मासमा पहिरोले बिगारेका कैयाैँ अप्ठ्यारा बाटाहरु पूर्णरूपमा मर्मत भएको कुरा उक्त वडाका अध्यक्ष दिनेश गुरुङले बताएका छन् । अब भने किराना भारीसँग घोडा खच्चड मजाले आतेजाते गर्ने उनले बताए । यस्तै पदमिदेखि त्रिबेणीसम्मको गोरेटो बाटो माथि डोजरले बाटो बनाउँदा पुरिएकोले उक्त बाटो मर्मत गर्नु परेको कुरा अध्यक्ष गुरुङले बताए । यो मर्मत सम्भार रु ५०,००० मा सम्पन्न गरिएको उनले बताए । अध्यक्ष गुरुङले अब तुरुन्तै बाँकी काम प्राविधिक स्टिमेट गरेलगतै शुरु हुने बताएका छन् ।

काठमाडौं, ७ फागुन । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीले फागुन ८ गते नेपाल बन्दको आव्हान गरेको छ । आफ्ना नेता-कार्यकर्ताहरुमाथि बिनाकारण दमन गरेको भन्दै नेकपाले त्यसको विरोधमा ८ गते नेपाल बन्दको घोषणा गरेको हो । पार्टी महासचिव नेत्रविक्रम चन्द ‘विप्लव’ लेआइतबार एक विज्ञप्ति जारी गर्दै कम्युनिस्ट नामबाट सरकारमा पुगेका ओलीले आफ्नो पाखण्डी एवं दमनकारी चरित्रलाई नांगो बनाएको बताएका छन् । उनले यो गिरफ्तारीको घोर भर्तसना समेत गरेका छन् । राष्ट्रिय युवा जनस्वयं नेपालको तेस्रो राष्ट्रिय सम्मेलनको उद्घाटनका लागि विराटनगर पुगेका नेकपा स्थायी समितिका सदस्य सुदर्शन, पीबीएम पदम राई लयागतका २ सय बढी नेताह कार्यकर्तारु गिरफ्तार परेपछि महासचिव विप्लवले त्यसको कडा शब्दमा निन्दा गरेका छन् । ‘विराटनगर पुग्दै गर्दा चार दिन अघि मात्र गठन भएको कथित सामाजिक दलाल पुँजीवादी केपी ओलीको सरकारले विना कारण कमरेड सुदर्शन र पीबीएम पदम राई लगानयत दर्जनौं युवन कमरेडहरलाई गिरफ्तार गरेको छ । यो गिरफ्तारीले राजनैतिक स्वतन्त्रताको स्वर उराल्ने पुँजीवादी संसदीय व्यवस्थाको दमनकारी, जनघाती चरित्रलाई उदांगो पारेको छ ।’ महासचिवद्वारा...

कर्मसहि घर्ती मगर ७ फागुन , रुकुम पूर्व YCL Nepal का रुकुम पूर्व संयोजक टीका घर्ती मगरले रुकुम पूर्वका प्रतिनिधिहरुलाई सदरमुकामको लागि तटस्थ नबस्न र कुनै एकको पक्षमा तुरुन्त आफ्नो मत जाहेर गर्न कडा चुनाैती दिएका छन् । यो वा त्योको अन्योलतामा रुमलिनु र बाहिर सबैलाई साखुल्ले भए जस्तो गरि भित्र छद्दम भेष गर्नु प्रतिनिधिहरुको नैतिकता हैन । यसले प्रतिनिधिहरुमा जनताको अविस्वास झन् झन् माैलाउने उनले बताए । विगत सरकारको गोलखदा सदरमुकाम तोकेको निर्णयलाई वर्तमान सरकारले विना संकोच कार्यान्वयनमा ल्याओस् , सर्बोच्चमा परेको रिट खारेजी होस् , नत्र भने निकै चर्को र थेग्न नसकिने आन्दोलनको जेहाद छेडिने छ ; नेता घर्तीले कडा रुपमा बताए । वर्तमान सरकारले गोलखदालाई मान्यता दिएर हिमाली जनताको न्याय गरोस् । रुकुमकोटलाई अर्कै दँगबाट विकास र समृद्धिमा पुर्‍याउने मेसो बनाओस् । यसमा हाम्रो पूर्ण समर्थन हुने छ । स्मरण रहोस् , हिजो फागुन ६ गतेका दिन विवादित सदरमुकाम गोलखदा विरुद्धमा  सर्बोच्चमा परेको  रिटको विरुद्ध शान्तीपूर्ण र्‍याली रत्नपार्क हुँदै माइतीघर मण्डलामा कोणसभामा परिणत भयो । उक्त सभामा केशरमा...

राज्यको पुन:संरचना क्रममा रुकुम र नवलपरासी गरी दुई जिल्ला टुक्रिए । नेपालको संविधान २०७२ को अनुसूची–४ मा उल्लेख गरिएअनुसार हाललाई रकुम जिल्लाका दुई भागमध्ये प्रदेश नं. ५ मा रुकुम (पूर्वी भाग) र प्रदेश नं. ६ मा रुकुम (पश्चिम भाग) भनेर उल्लेख गरिएको छ । ७५ जिल्लामा २ जिल्ला थपिएपछि ७७ औं जिल्लाको रूपमा रुकुम पूर्वको जन्म भयो । फलस्वरूप पूर्वी रुकुम ‘कान्छा जिल्ला’ को रूपमा समेत चिनिएको छ । मगर बाहुल्य पूर्वी रुकुमलाई आदिम सांस्कृतिक थलोको रूपमा चिनिन्छ । मगर खाम यहाँको मुख्य भाषा हो । सरकारले रुकुम (पूर्व) को सदरमुकाम पुथा उत्तरगंगा गाउँपालिका वडा नं. १२ गोलखाडा बनाउने निर्णय गरेपछि सरकारको निर्णयलाई स्वागत गर्दै आज रुकुम पुर्बका खामभाषी जन्ताले सरकारको निर्णयलाई नै सदर गर्न दबाब मुलक शान्ती पुर्ण र्याली गरेका छन् ।  र्याली शान्तीवातिका बात शुरु गरेर रत्नपार्क, भद्रकाली, हुँदै माईतीघर मण्डलामा पुगेर कोणसभामा परिण्त भएको थियो । सभालाई ऐक्याबद्धता जनाउदै नेपाल मगर संघका अध्यक्ष नविन रोका मगर, मगर अभियन्ता बमकुमारी बुदा मगर, प्रध्यापक पुर्णबहादुर बुदा मगर, राष्टिय स्तरमा सतहमा रहेका ठुल...

कर्मसहि घर्ती मगर ४ फाल्गुन , रुकुम पुर्व पुथा उत्तरगंगा गाउँपालिका वडा नं. १ मैकोटमा 'महिला घरेलु सिपमूलक तालिम' सञ्चालनमा आएको छ । वडाका १७ जना महिलाको सहभागिता भएको उक्त सिपमूलक तालिममा अहिले तान बुनाईको प्रशिक्षण भैरहेको कुरा सहभागी भावना घर्तीले बताईन् । उनी कक्षा १२ कि क्षात्रा पनि हुन् । विहान स्कुल गएर दिउँसो फुर्सदिलो हुने भएकोले आफुले यो सिपमूलक तालिम लिनु परेको बताईन् । उक्त तालिममा सहभागी अर्की महिला आशा पुनले विकट ग्रामीण महिलाहरुलाई यो सिपमूलक तालिमले निकै उत्साहित बनाएको कुरा बताईन् । यो तालिम मार्फत धेरैको जीवन उन्नति हुने कुरामा उनी ढुक्क छिन् । यो तालिम पुथा उत्तरगंगा गाउँपालिका वडा नं. १ मा लक्षित वर्ग अन्तरगत छुट्याईएको बजेटबाट भैरहेको कुरा वडा अध्यक्ष मकर बहादुर गुरुङले जानकारी दिए ।

पूथा उत्तरगंगा गा.पा. ५ मा हुकामको खानेपानी आयोजना अन्तर्गत एक घर एक धारा को अभियानमा पूथा उत्तरगंगा गा.पा. १३ पिपलतुँ बाट हुकाम सम्म बडो चुनौतीपूर्णि र रमाइलो साथ पाइप बोकेर हुकाम सम्म  पुर्यका छन् । हुकाम को ठूलो गाउँमा एक घर एक धारा खानेपानी आयोजना २0७३ साल देखि सुचारु भयको थियो । पञ्च वर्षीय कार्ययोजना को काम खानेपानी योजना का अध्यक्ष धर्मटेक घर्तीमगर रहेका छन् । काम अन्तिम चरणमा पुगेको र रिजर्ब ट्यांकी २०७३ सालमै सप्पन्न भएको थियो भने यश वर्षको लागि पाइप लाइन को काम मात्र रहेको अध्यक्ष घर्तीमगरले बताए ।

मैत्या घर्ति मगर, काठमाडौं- नेपाल सरकारको २०७४ माघ ११ गतेको निर्णय बिरुद्ध परेको रित निवेदनको भण्डाफोरको गर्न फाल्गुन ६ गते काठमाडौंमा शान्तिपुर्ण र्यालीको आयोजना गरिएको छ । नेपाल सरकारले हिमाली जिल्ला रुकुम पूर्वको सदरमुकाम गोलाखाडा राख्ने निर्णय बिरुद्ध सर्बोच अदालतमा रित परेको थियो । कान्छो जिल्ला रुकुम पूर्वको सदरमुकाम रुकुमकोट नितान्त अपायक परेकाले सरकारले तोकेको स्थान गोलाखाडामै सवैको लागि न्यायपूर्ण हुने रुकुम पुर्व सदरमुकाम स्थानार्थ सरोकार समितिका संयोजक केशरमान रोका मगरले बताउनु भएको छ । आफ्नो अधिकारको लागि आवाज नउठाई नहुने अबस्था आएको भन्दै संयोजक रोकाले शान्तिपूर्ण र्यालीमा उपस्थित हुन सवैलाई आब्हान गर्नु भएको छ । फाल्गुन ६ गते शुरु हुने भनिएको र्याली दिनको १२ बजे देखि शुरु हुनेछ । शान्तिपूर्ण र्याली रत्नपार्क, शहीदगेट हुँदै माइतीघर मण्डलामा कोण सभा गरि कार्यक्रमको समापन हुने संयोजक रोकाले तकसेरा अनलाइन  लाई जानकारी दिनु भयो ।

रुकुम पश्चिमबाट यातायात सेवा प्रदान गर्दै आईरहेको प्रफि यातायात प्रालिले रुकुम पुर्वबाट पनि आफ्नो सेवा शुरु गरेको छ । आज एक कार्यक्रका बिच प्रालिले भुमे गाउपालिका वडा नम्वर २ काक्रिवाट काक्रि देखि काठमान्डौ सम्मको सेवा सुचारु गरिएको हो । भुमे गाउपालिकाका अध्यक्ष रामसिुर बुढाले व्यानर खोलेर औपचारिक रुपमा गाडि उद्घाटन गरे । अवका दिनमा बस बाग्लुङ बुर्तिबाङ हुदै काठमान्डौ जाने प्रफि यातायात प्रालिका अध्यक्ष प्रकाश पुनले जानकारी दिए । रुकुम पुर्बको प्रधान कार्यालय काक्रिमै रहने र बुकिङ कान्टर रुकुमकोट, लुकुममा रहने छन । वस सेवा सुचारु भए संगै रुकुम पुर्वका नागरिकलाई काठमान्डौ जानको लागि रुकुम पश्चिम आउने झन्झट हटेको छ । यसअघि रुकुम पुर्बका नागरिक पनि काठमाण्डौ लगायतका क्षेत्रमा जान रुकुम पश्चिमको सदरमुकाम मुसिकाुट हुँदै दांग नेपालगंज जानुपर्ने अवस्था थियो ।

कर्मसहि घर्ती मगर १ फाल्गुन , रुकुम पुर्व पुथा उत्तरगंगा गाउँपालिका वडा नं. ५ हुकाममा फाल्गुन १ गतेका दिन भव्य तरीकाले वडा कार्यालय उद्घाटन गरियो । वडा अध्यक्ष काली प्रसाद रोकाको अध्यक्षतामा उक्त कार्यक्रम भएको थियो । उपलब्ध विभिन्न दलका प्रतिनिधिहरु , स्वास्थ र प्रहरीको पनि उपस्थिति रहेको थियो ।  निकै तामजामका साथ उद्घाटन गरिएको कार्यक्रममा भू. पू. गाबिस अध्यक्ष पञ्चराम बि. क. को प्रमुख आतिथ्यता रहेको थियो । कार्यक्रममा  अन्य दलको तर्फबाट बोल्ने वक्ताहरूले वर्तमान वडा अध्यक्षले सबैलाई समेटेर लानु पर्ने र विकास निर्माणलाई सहि सदुपयोग गर्नु पर्ने सुझाब दिएका थिए । वडा अध्यक्ष काली प्रसाद रोकाले आफुले विकास निर्माणमा कुनै कन्जुस्याइँ नगर्ने र आवश्यकतानुसार सबैको राय सल्लाह अनुसार काम गर्ने बताए । स्मरण रहोस् उक्त वडा कार्यालय रु. ३७५००० को बजेटमा निर्माण गरिएको तर करीब रु. ५००००० को लगानी भएको अध्यक्ष रोकाले बताए । आवश्यक बजेटले मात्र नभ्याएकोले बाँकी रकम आन्तरिक कोषबाट पूर्ती गरिने कुरा उनले बताए । अध्यक्ष रोकाले अब आफ्नै कार्यालय भए पछि जनताको समस्या आबश्यकतानुसार हल गर्न दुबै...

मैत्या घर्ती मगर रुकुम पुर्व हिमाली जिल्ला रुकुम पुर्व पुथा उत्तरगंगा गाँउपालीका १० न.वडा साविकको तकसेराको तकगाँउमा जथाभावी हलो जोत्न निषेध छ । स्थानिय वासिन्दाले वर्षमा सात महिना मात्र हलो जोत्न पाउँछन् । हिउँदे बाली लगाए लगतै पाँच महिना हलो बन्द गरिन्छ । बालीनाली लगाउने सिजन शुरुवातसँगै फागुनको पहिलो हप्ता जैँसी वा धामीले साईत हेरेर मात्र हलो जोत्ने दिन निकाल्छन् । त्यसलाई स्थानीय बासिन्दाले हलो (हलसार) फुकुवा भएको दिन मान्छन् । हलो फुकुवाको पनि आफनै विधि हुन्छ ।  त्यसका लागी तक गाँउमा पहिलो बस्ती बसाउनेको सन्तानहरुले विधिवत रुपमा पुजा गर्छन । उमेर पुगेका घर्ती यूवाहरुको चिना ग्रहदशा जुराएर चुनिन्छ । जस्को नाम जुर्छ त्यो वर्ष उसले हलसार लाउनु पर्छ । हलसार लाउनलाई नयाँ फलामको फाली बनाउन लगाई पुजाआजा गरी कुखुराको बली दिई हलो जोत्ने काम शुभारम्भ गरिन्छ ।  नजिकैको खुल्ला चौरमा बिहानै पुगेर दक्षिन मुख फर्केर करिब २०।२५ मितर जति जोत्दै गएर पुःन उत्तर तिर फर्काएर पहिले जोतेकोमा कैँचीको रुप जस्तै क्रस गरेर जोते पछि हल्सार पुरा हुन्छ । यसै खुसियालीमा भोज खाने चलन पनि छ । यसरी विधिवत ...

कर्मसहि घर्ती मगर २८ माघ , रुकुम पूर्व पुथा उत्तरगंगा गाउँपालिका वडा नं. १ मा सतिफले गोरेटो बाटो निर्माण भएको छ । उक्त बाटो वडास्तरीय बजेटमा खनिएको कुरा उपभोक्ता समूहका अध्यक्ष देबिन घर्ती मगरले बताएका छन् । ४२ जनाको समूहले ६ दिनमा नितान्त नयाँ बाटो ४ दिन लगाएर खनेका थिए । साथै पुरानो भत्केको बाटो पुन:निर्माण गर्न दुई लागेको कुरा अध्यक्ष घर्तीले जानकारी गराए । यो भन्दा अघि मोस्यार्पुप गोरेटो बाटो हुँदै मैकोट पुगिन्थ्यो । अब यो सतिफले बाटो निर्माण भयो भने मैकोट पुग्न करीब एक घण्टा नजिक हुने दाबी उनको छ । निकै भिरालो र उकालो पखेरालाई खनेर सहज बाटो बनाउनु आफैमा एउटा चुनाैती भएको तर यसले सम्पूर्ण पदमार्गीहरुलाई आरामदायी यात्रा हुने भएकोले धेरैले शान्तिको स्वास फेरेको सतिफले गोरेटो बाटो उपभोक्ता समूहका अध्यक्ष देबिन घर्ती मगरले बताए । कुल रकम रु. ४,५०,००० मा उक्त बाटो खनिएको थियो । तस्बिर-कर्मसहि घर्ती मगर

  कर्मसहि घर्ती मगर/ २७ माघ, रुकुम पूर्व रुकुममा जुम्लाको स्याउ फाल्ने भएको छ । स्याउ खेरीका लागि उपयुक्त मानिएको रुकुममा प्रधानमन्त्री कृषि आधुनिकीकरण कार्यक्रम अन्तर्गत जुम्माका स्याउका बिरुवाहरु रुकुममा रोप्न लागिएको हो । प्रधानमन्त्री कृषि आधुनिकिकरण अन्तर्गत खेति हुन लागेको स्याऊको बिरुवा हाल रुकुम पुथा उत्तरगंगा गाउँ पालिकाका वडाहरुमा वितरण भैरहेको छ । करीब २६ हजार बुटा (बिरुवा) जति माग भएकोमा जुम्लाबाट १६ हजार पुथा उत्तरगंगा गाउँपालिका वडा नं. १ पुषरबाट ३ हजार बुटा गरेर जम्मा १९ हजार बुटा अहिलेसम्म वितरण गरिएको उक्त स्याऊ समूहका अध्यक्ष जगत घर्तीले बताए । अझैँ ७ हजार बुटा खरीद गरि वितरण गर्न बाँकी रहेको उनले बताएका छन् । अब पुथा उत्तरगंगा गाउँपालिका वडा नं. १० घुम्लिबाङ्ग र वडा नं. १ पुषरबाट तत्काल खरीद गरि स्याऊ उपभोक्ता समूहलाई वितरण गरिने कुरा उनले जानकारी गराए । तस्बिर: कर्मसहि घर्ती मगर

बहिर्गमनको अन्तिम घडि पर्खिरहेका देउवा सरकारको सदरमुकाम सम्बन्धी निर्णयले यतिखेर कान्छो जिल्ला भनेर भनिदै अाएको रुकुम पुर्व तातेको छ। जिल्ला भरि अागोको राप दन्केको छ फरक यति हो कि सिपे धुरी देखि तल बिरोधको राँको दन्केको छ भने सिपे धुरी माथि खुशीको दिपावली बलिरहेको छ। सर्बोच्चको माघ १८ गतेको यस सम्बन्धी अन्तरिम अादेशले भने अान्दोलनकारीको गति अलि मत्थर भएको छ। सामाजिक सन्जालमा ब्यक्त बिचार, विभिन्न संचार माध्यममा अाईरहेका समाचारहरु पढ्दा केवल अाक्रोश र प्रशंसा बाहेक यसभित्रको गुदी सवाल कसैबाट बाहिर अाउन सकेको छैन। यहाँ त्यस बिषयमा केही खोतल्ने जमर्को गरिएको छ। रुकुम विभाजन भित्रको कथा: लगभग नयाँ संविधान निर्माणको उत्तरार्द्धतिर हुनु पर्छ जतिखेर प्रदेश संख्यामा दलहरुबिच खुबै रस्साकस्सी भईरहेको थियो। ०७२ बैशाख पहिलो हप्ता अादिबासी जनजाति महासंघ रुकुम शाखाले 'अादिबासी जनजाति महत्सोव-२०७२' नामक कार्यक्रम तकसेरामा अायोजना गर्यो। प्रमुख अतिथिमा तत्कालिन प्रधानमन्त्री स्व: सुशील कोईराला थिए भने अन्य अतिथिमा तत्कालिन लेखा समिति सभापति मा.जनार्दन शर्मा, मा. गणेशमान पुन लगायतका अन्य थुप्रै...

कर्मसहि घर्ती मगर २७ माघ , रुकुम पूर्व पुथा उत्तरगंगा गाउँपालिकामा 'स्वास्थ्य बीमा वडा स्तरीय अभिमूखिकरण ' साबिक रन्मामैकोटका वडा , अहिलेका १ , २ , ३ र ४ वडाहरुमा स्वास्थ्य  बीमा सम्बन्धि गोष्ठी कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ । उक्त कार्यक्रम ईलाका स्वास्थकर्मी समीर गिरीद्वारा सञ्चालित भएको थियो । स्वास्थ्यकर्मी गिरीले स्वास्थ्य बीमाका फाईदा र यसले ल्याउने सकारात्मक पाटोको बारेमा सबैलाई जानकारी गराए । यसबाट कार्यक्रममा उपस्थित सबै हाैसिएका थिए । उपस्थित सहभिगिमध्ये पुथा हिमालय मा.बि.का प्र.अ. हर्तिमान पुनले थोरै बजेटमा पनि सदस्यहरुले बर्षमा धेरै मूल्य बराबर स्वास्थ्य बीमा पाउनु हाम्रो जस्तो विकट हिमाली जिल्लाका अत्यन्त गरीब र पिछडिएका समुदायको लागि साैभाग्यशाली माैका हुने छ भनेका छन् । अर्का उपस्थित अमरधन पुनले २५०० रुपैयाँले पचास हजारको स्वास्थ्य बीमा पाउनुले आफुलाई निकै हाैसला लागेको बताए ।  साथै उक्त कार्यक्रम लगत्तै चारवटै वडामा स्वास्थ्य बीमा दर्ता भएका छन् ।

धनवीर दाहाल, रुकुमकोट । रुकुम पूर्वको सदरमुकाम रुकुमकोटबाट सार्ने सरकारको निर्णय विरुद्ध बिगत केही दिनदेखीे रुकुमकोटमा भइरहेको आन्दोलनको अनुगमन गर्न राष्ट्रिय मानवअधिकार आयोगको टोली रुकुम पुर्वको रुकुमकोटमा पुगेको छ । रुकुमकोटमा भइरहेको आन्दोलनको र सरकारले सार्ने निर्णय गरेको ठाँउ पुथा उत्तरगंगाको गोलखाडाको पनि अवस्था अध्ययन गरिने राष्ट्रिय मानवअधिकार आयोग क्षेत्रिय कार्यालय नेपालगंजका मानवअधिकार अधिृकत टंक खनालले बताउनुभयो । खनालको नेतृत्वमा राष्ट्रिय मानवअधिकार आयोग क्षेत्रिय कार्यालय नेपालगंजको टोली शनिबार रुकुम पुर्वको रुकुमकोटमा पुगेको हो । यस अघि शुक्रबार रुकुम पश्चिमको सदरमुकाम मुसिकोटमा समग्र मानवअधिकारको जिल्लाको अवस्थाको बारेमा जिल्ला स्तरमा अन्र्तक्रिया कार्यक्रम भएको थियो । प्रमुख जिल्ला अधिकारी बंशीकुमार आचार्य सहित जिल्ल स्थित सरोकारवाला निकाय र मानवअधिकार आयोगका प्रतिनिधि बिच पछिल्लो अवस्थामा रुकुम पश्चिमको मानवअधिकारको अवस्थाको बारेमा परामर्श भएको थियो । रुकुम पुर्वको रुकुमकोटको सदरमुकाम सार्ने निर्णयका बिरुद्ध सर्वोच्चमा परेको रिटका बिषयमा आइतबार सर्वोच्च अदालतले दुवै ...

रुकुमको मैकोट बाट बिरामी अस्पताल लैजादै  तस्बिर भरतकुमार पुन मैकोट

कर्मसहि घर्ती मगर २४ माघ , रुकुम पूर्व पुथा उत्तरगंगा गाउँपालिका वडा नं. ५ हुकाममा यतिबेला वडास्तरीय बजेटको लागतमा कामकार्यहरु धमाधम भैरहेका छन् । भर्खरै मात्र हुकामको माथिल्लो गाउँदेखि काजरजङ्सम्मको लामो दूरी बाटो रु ४००००० ( चार लाख ) को बजेटमा खनेर सकिएको कुरा वडा अध्यक्ष काली प्रसाद रोकाले बताए । उक्त बाटो हुकाम र काजरजङ्का गरि करीब १५० जनाको सामूहिक कामबाट सम्पन्न भएको हो । उनले भने - यता गरघाटदेखि हुकामसम्मको बाटो पनि ३००००० ( तीन लाख ) बजेटमा बाटो खनिएको तथा मर्मत गरिएको छ । उक्त बाटो हुकाम र गरघाटका करीब १२० जनाको सामूहिक कामबाट सुसम्पन्न भएको हो ।

 खेल खेलौ स्वस्थ बनौ भन्ने मुल नाराका साथ हिमाली जिल्ला रुकुम पुर्बको पुथा उत्तरगंगा गाउँपालीका १४ राङसीले जाने माघ र फाल्गुण १ गतेको जनयूद्धको बर्षगाँद्धको अबसरमा खेलकुद तथा साँस्कृतीक कार्यक्रमको आयोजना गर्दैछ । श्री त्रिबेनी खेलकुद समितिको मुल आयोजना र श्री साँस्कृतीक संरक्षण यूवा समाजको ब्याबस्थापनमा खुल्ला पुरुष तथा महिला भलिबल प्रतियोगिता बिबिद साँस्कृतिक कार्यक्रम हुकाम नदि र उत्तरगंगा नदिको संगम स्थल त्रिबेनीमा फाल्गुण १ गते बात हुने भएको छ । धार्मीक स्थल त्रिबेनीमा अघिल्लो बर्ष बितेकाहरुको आफन्तहरुले मृत्कको नाममा बत्ति बालेर नदिमा बगाएर आफुले सकेको दान गर्ने गर्छन् । श्रद्धालुहरु माघ २९ गते साँझ त्रिबेनीधाममा भेला हुन्छन् । मृत्कको आत्माको चिर शान्तीका लागी रातभरि गित गाएर बिताउने गर्छन् । बिहानै धार्मीक कार्य गरेर घर फर्किने गरेको साँस्कृतीक संसक्षण यूवा समाजका अध्यक्ष द्रबेस बुदा मगरले बताएका छन् । यहि अबसरमा यूवाहरुले खेलकुदको आयोजना गरेको खेलकुद समितिका अध्यक्ष गोबिन्द बुदामगरले जानकारी दिए । खेलकुदमा रमन र रमाउने खेलप्रमीहरुले भाग लिएर आफनो खेल प्रर्दशन गर्न खुल्ला भ...

  तत्कालीन बाग्लुङ जिल्लाको तकबाच्छी गाउँपञ्चायतमा रहेको तकगाउँमा स्थापना गरिएको इसाइघर हो तक मण्डली । शुरुवाती दिनमा १०,१२ जनाबात चर्चमा प्रवेश गराएका डेभिड वार्टसले पछि खाम बातै बाईबल छपाईदिए । बिक्रम संबत २०२२ सालतिर सल्यान जिल्लाको सेरागाउँमा तत्कालीन जिल्ला विकास समिति सदस्य सिर्जन बुदा मगरको घरमा पाँच वर्ष बसेका थिए । एकदिन तकगाउँमा तकालेहरुले राँगा कात्दै थिए मासु लिन डेभिड आउँदा त्यहि भिडमा हस्तराम बुदा मगर पनि मासु लिन पुगेका थिए । दुबै जना बिच केहि वार्तालाप भयो । हस्तराम तेतिखेर बृत्तिस आर्मीमा जागिरे थिए अंग्रेजी बोल्न सक्ने भएपछि डेभिडसँग धेरै बेर सम्म गफसपमा जुले । एक आपसमा भेतगात बाक्लीदै गयो अचानक डेभिडले तकमा सर्ने कुरा सुनाए मगरलाई । मगरले घरपरिवारसँग सरसल्लाह गरेर निर्णय दिने बताए । बोली पल्त परिवारसँग सल्लाह मिल्यो भनेर डेभिडलाई सुनाउदा खुशीले गदगद भए । केहि समय पछि डेभिड झोलागिन्ती बोकेर तकमा सरे ।  मगरले डेभिड बस्नलाई नजीकको बारी खोजिदिए जग्गा रिमाछुम्तुमा भेटियो तत्कालै किनेर पास गरिदिए पछि डेभिडले घर बनाउन शुरु गरि हाल्यो । छितै डेभिडले मगरसँग काका साइन...